Body tracing met vuur: techniek, ethanol, veiligheid en de StageHeat Bodytracing Torch
Body tracing is een bijzondere discipline binnen fire performance. Waar bij fire poi, staffs en andere vuurprops het vuur voornamelijk rondom het lichaam beweegt, wordt bij body tracing gewerkt met vuur zeer dicht langs het lichaam en, bij bepaalde technieken, kortstondig over delen van de huid.
Het resultaat kan spectaculair zijn. Een vlam volgt de contouren van het lichaam en bij bepaalde brandstoffen kan zelfs heel kort een zichtbaar vuurspoor achterblijven nadat de fakkel al verder is bewogen.
Juist doordat vuur zo dicht bij de huid komt, is body tracing tegelijkertijd een specialistische vuurdiscipline. Materiaalkeuze, constructie van de fakkel, brandstof, training en veiligheidsprocedures zijn hierbij essentieel.
Bij StageHeat zijn we daarom gaan kijken naar een ogenschijnlijk eenvoudige vraag:
Hoe ziet voor ons de ideale body-tracingfakkel eruit?
Waarom een speciale body-tracingfakkel?
Een normale handfakkel hoeft niet automatisch een goede body-tracingfakkel te zijn.
Voor body tracing wil je vooral controle en voorspelbaarheid. De performer moet zeer nauwkeurig kunnen voelen en bepalen waar de fakkel zich bevindt.
Daarom willen we een relatief lange maar vooral slanke fakkel. Geen dikke handgreep, grote uitstekende onderdelen of constructiedelen die dicht bij huid of kostuum kunnen blijven haken.
Vanuit die uitgangspunten ontstond het ontwerp van de StageHeat Bodytracing Torch.
Het ontwerp van de StageHeat Bodytracing Torch
Ons huidige uitgangspunt is een totale lengte van ongeveer 40 centimeter.
De constructie wordt bewust zeer slank gehouden, met een kern/body van ongeveer 10 mm als uitgangspunt. Over een groot gedeelte van de fakkel komt een lange antislipgrip.
Die lange grip is belangrijk. We willen de performer niet dwingen om de fakkel uitsluitend op één exacte positie vast te pakken. Verschillende greepposities moeten mogelijk blijven zonder controle te verliezen.
Voor de buitenconstructie kijken we naar aluminium. Dat geeft een duurzame en strakke afwerking zonder dat de fakkel onnodig dik hoeft te worden.
Ook de achterzijde houden we eenvoudig. Geen grote ronde knop, maar een relatief vlak uiteinde met een nette endcap.
Daarnaast willen we geen uitstekende pinnen of andere scherpe bevestigingsdelen op plaatsen waar de prop tijdens gebruik dicht langs lichaam, huid of kostuum kan bewegen.
Het uitgangspunt is daarmee eigenlijk heel simpel:
slank, licht, uitgebalanceerd en voorspelbaar.
Waarom wordt ethanol gebruikt bij body tracing?
Bij bepaalde professionele body-tracingtechnieken wordt ethanol gebruikt vanwege zijn specifieke verbrandingseigenschappen.
Een interessant visueel effect kan ontstaan doordat na het passeren van de fakkel heel kort een brandend spoor zichtbaar blijft op de huid.
De fakkel is dan al verder bewogen, terwijl het vuur de afgelegde beweging nog een fractie van een moment lijkt te volgen.
Visueel ziet dat er bijzonder uit. Je krijgt niet uitsluitend één bewegende vlam, maar gedurende een zeer korte periode een soort lijn van vuur die de beweging over het lichaam tekent.
Dat effect hangt samen met het vluchtige karakter van ethanol: de brandstof verdampt en verbrandt relatief snel.
Maar precies de eigenschap die het visueel interessant maakt, zorgt ook voor een belangrijk extra risico.
Het vuur is niet voorbij wanneer de fakkel voorbij is
Dit is een belangrijk principe bij body tracing.
Wanneer een kort vuurspoor achterblijft, betekent dit dat de huid nog steeds thermisch wordt belast nadat de fakkel zelf het betreffende gedeelte van het lichaam al heeft verlaten.
De warmtebelasting bestaat dus niet uitsluitend uit het moment waarop de fakkel passeert.
Ook het eventuele nabranden telt mee.
Daarom moet worden voorkomen dat één gedeelte van de huid onbedoeld te lang aan warmte wordt blootgesteld. Er bestaat daarbij geen universele snelheid of blootstellingsduur die voor iedereen als veilig kan worden beschouwd.
De reactie is afhankelijk van de gebruikte techniek en materialen, omstandigheden en de individuele performer.
Een performer moet daarbij bovendien niet simpelweg vertrouwen op pijn als veiligheidsindicator. Warmteschade kan optreden voordat het lichaam duidelijk aangeeft dat de grens wordt overschreden.
De huid is geen meetinstrument.
Een body-tracingtechniek moet daarom vooraf professioneel zijn aangeleerd en beoordeeld. Een optreden is niet de plaats om te ontdekken hoeveel blootstelling iemand kan verdragen.
Ethanol is fundamenteel anders dan lampolie
Dit vinden we een belangrijk onderdeel van de veiligheidskennis rondom deze discipline.
Veel vuurartiesten werken regelmatig met paraffineachtige lampolie. Ethanol gedraagt zich echter wezenlijk anders.
Ethanol heeft een laag vlampunt en is een zeer licht ontvlambare vloeistof. Bovendien zijn de dampen ontvlambaar.
Dat betekent dat niet alleen het geplande kleine vuureffect aandacht verdient. Een voorraadfles ethanol vormt op zichzelf ook een relevant brandrisico.
Een omgevallen of lekkende fles in de buurt van een ontstekingsbron kan een veel ernstiger scenario veroorzaken dan het kleine effect waarvoor de brandstof oorspronkelijk werd meegenomen.
Behandel ethanol daarom nooit alsof het simpelweg een andere variant van lampolie is.
Brandstofopslag is onderdeel van de act
Professionele vuurveiligheid begint niet bij het aansteken van een fakkel.
Waar staat de brandstof?
Hoeveel brandstof is aanwezig?
Welke verpakking wordt gebruikt?
Hoe ver staat de voorraad van ontstekingsbronnen?
Wat gebeurt er wanneer iets omvalt?
Wie grijpt in?
Welke blusmiddelen zijn beschikbaar?
Dat zijn allemaal onderdelen van dezelfde risicoanalyse.
Ons uitgangspunt is om alleen de noodzakelijke hoeveelheid brandstof in de directe performance-/werkzone aanwezig te hebben en de voorraad fysiek van vuur, hete oppervlakken en andere ontstekingsbronnen te scheiden.
Voorraad moet worden bewaard in een daarvoor geschikte, goed gesloten voorziening. Een willekeurige metalen koffer is niet automatisch geschikt of gecertificeerd voor de opslag van licht ontvlambare vloeistoffen.
Ook morsen moet als een afzonderlijk incident worden behandeld. Wanneer brandstof terechtkomt op een plaats waar deze niet hoort, wordt de performance niet simpelweg voortgezet alsof er niets is gebeurd.
Denk niet alleen aan de brandstof
Bij body tracing is het lichaam zelf onderdeel van de risicoanalyse.
Niet alleen de brandstof en fakkel zijn relevant, maar bijvoorbeeld ook:
- huid en eventuele beschadigingen of irritatie;
- haar;
- kostuum en gebruikte materialen;
- cosmetica en huidproducten;
- andere brandbare materialen in de omgeving;
- beschikbare ruimte;
- luchtstroming;
- positie van publiek en crew;
- noodprocedure en brandbestrijdingsmiddelen.
Wanneer één van deze factoren afwijkt van hetgeen waarop een techniek is getraind en beoordeeld, kan dat reden zijn om het effect niet uit te voeren.
Body tracing leer je niet uit een blog
Dat willen we nadrukkelijk benoemen.
Dit artikel beschrijft waarom wij bepaalde ontwerpkeuzes maken en welke risico’s bij deze discipline een rol spelen. Het is geen handleiding om zelf ethanol aan te brengen of op de huid te ontsteken.
Body tracing moet worden geleerd onder begeleiding van iemand die daadwerkelijk ervaring heeft met deze discipline.
Dat geldt des te meer wanneer met zeer licht ontvlambare brandstoffen wordt gewerkt.
Training moet niet alleen gaan over hoe een effect eruitziet wanneer alles goed gaat. Een performer moet juist weten wat er moet gebeuren wanneer iets niet volgens plan verloopt.
Een goede vuurprop is eigenlijk bewust saai
Bij StageHeat bouwen we spectaculaire shows, maar bij het ontwikkelen van professionele vuurprops zoeken we juist naar voorspelbaarheid.
De performance mag spectaculair zijn.
De tool moet saai zijn.
Daarmee bedoelen we: geen verrassingen.
Geen onverwachte beweging, vreemde balans, scherpe uitstekende delen of onnodige complexiteit.
Daarom draait de ontwikkeling van onze Bodytracing Torch voornamelijk om lengte, diameter, balans, grip, materiaal en afwerking.
Hoe minder aandacht een ervaren performer tijdens de uitvoering aan zijn gereedschap hoeft te besteden, hoe beter het ontwerp uiteindelijk is.
Twee fakkels? Dan bouwen we ze als set
Bij professionele props vinden we consistentie belangrijk.
Wanneer iemand twee Bodytracing Torches bestelt die samen gebruikt gaan worden, produceren we die daarom bij voorkeur tegelijkertijd binnen dezelfde productierun.
Zo kunnen lengte, gewicht, balans, grip en afwerking zo dicht mogelijk bij elkaar worden gehouden.
Bij een prop die nauwkeurig moet kunnen worden gecontroleerd, is het niet ideaal wanneer twee ogenschijnlijk identieke fakkels verschillend aanvoelen.
Van custom build naar StageHeat-product
De eerste StageHeat Bodytracing Torches worden als custom bouwproject gemaakt.
Dat geeft ons de mogelijkheid het ontwerp verder te verfijnen op basis van praktische ervaring voordat we het als gestandaardiseerd product aanbieden.
Daarbij kijken we niet alleen naar hoe mooi een fakkel eruitziet. Juist zaken als balans, reproduceerbaarheid, slijtage, grip en constructie zijn voor ons interessant.
Wanneer het definitieve ontwerp zich voldoende heeft bewezen, willen we de StageHeat Bodytracing Torch uiteindelijk ook als regulier product via onze website beschikbaar maken.
Controle boven spektakel
Body tracing kan een bijzonder mooi onderdeel van een professionele vuurperformance zijn. Zeker het zeer kort zichtbare vuurspoor dat bij bepaalde technieken kan ontstaan, levert een effect op dat met een gewone vuurprop moeilijk te reproduceren is.
Maar juist dat nabranden laat ook perfect zien waarom deze discipline serieus genomen moet worden:
het vuur dat je ziet, vertegenwoordigt warmte die door de huid moet worden verdragen.
Een betere fakkel kan een performer meer controle geven. Een betere fakkel maakt een gevaarlijke techniek echter niet automatisch veilig.
Training, materiaalkennis, kennis van brandstoffen, een gecontroleerde performanceomgeving, geschikte brandbestrijding en een goede noodprocedure blijven noodzakelijk.
Voor ons is dat uiteindelijk het belangrijkste uitgangspunt achter het ontwerp:
Een goede body-tracingfakkel is niet ontworpen om méér vuur te maken. Hij is ontworpen om de performer méér controle te geven.
Dat is het uitgangspunt achter de ontwikkeling van de StageHeat Bodytracing Torch.
